
Proces przyznawania medalu myśliwskiego w Polsce przebiega w sześciu formalnych krokach: od oceny trofeum przez myśliwego, przez suszenie 60–90 dni, zgłoszenie przez koło łowieckie, wycenę w Komisji Wyceny Trofeów PZŁ, weryfikację wojewódzką lub krajową, aż po wręczenie dyplomu CIC na uroczystości koła. Cały cykl trwa od 4 do 12 miesięcy — w zależności od gatunku, sezonu i terminu posiedzeń komisji. W Polsce medale trofealne nadaje Polski Związek Łowiecki, który stosuje formuły międzynarodowe CIC (Conseil International de la Chasse et de la Conservation du Gibier), a odznaczenia za staż i zasługi — Kapituła Odznaczeń Łowieckich PZŁ. Ten przewodnik pokazuje krok po kroku, co się dzieje między strzałem a wręczeniem medalu, żeby myśliwy wiedział, kiedy działać sam, kiedy przekazać sprawę kołu, a kiedy zaufać komisji.
Artykuł edukacyjny. Krolpolowania.pl od 2011 roku jest producentem medali pamiątkowych dla kół łowieckich (Król Polowania, Vicekról, pokot) wykonywanych ze sklejki brzozowej, akrylu satynowego i pleksi — nie produkujemy medali odznaczeniowych CIC ani PZŁ, które nadają wyłącznie komisje wyceny trofeów i Kapituła Odznaczeń PZŁ. Ten tekst opisuje procedurę formalną, żeby myśliwy świadomie prowadził trofeum od strzału do dyplomu.
Proces przyznawania medalu — 6 kroków od strzału do dyplomu
Medal myśliwski trofealny przechodzi przez sześć etapów, z których każdy ma własny czas trwania, własnego decydenta i własny dokument. Krok 1 i 2 wykonuje sam myśliwy (ocena wstępna, przygotowanie trofeum). Krok 3 to zgłoszenie do koła łowieckiego, które formalizuje wniosek o wycenę. Krok 4 to właściwa wycena przez Komisję Wyceny Trofeów PZŁ na poziomie okręgu — to tutaj trofeum otrzymuje oficjalną liczbę punktów CIC. Krok 5 to weryfikacja wojewódzka lub krajowa (dla trofeów na granicy progu medalowego lub rekordowych). Krok 6 to wręczenie medalu i dyplomu CIC, zazwyczaj podczas corocznego Walnego Zgromadzenia koła lub uroczystości okręgowej.
| Krok | Co się dzieje | Kto decyduje | Czas trwania |
|---|---|---|---|
| 1 | Ocena trofeum przez myśliwego | Myśliwy samodzielnie | 0 dni (od razu po strzale) |
| 2 | Przygotowanie trofeum (gotowanie + suszenie) | Myśliwy + preparator | 60–90 dni |
| 3 | Zgłoszenie do koła łowieckiego | Zarząd koła + łowczy | 1–4 tygodnie |
| 4 | Wycena w Komisji Wyceny Trofeów PZŁ (okręg) | Komisja 3-osobowa | 1 dzień posiedzenia (30–60 min na trofeum) |
| 5 | Weryfikacja wojewódzka / krajowa | Komisja wojewódzka lub krajowa PZŁ | 1–6 miesięcy |
| 6 | Wręczenie medalu i dyplomu CIC | Zarząd koła / Zarząd Okręgowy PZŁ | 1 dzień (uroczystość) |
Suma czasów daje przedział 4–12 miesięcy — w praktyce najkrócej trwa proces dla sarny (rogi schną szybko, komisje okręgowe obradują co 2–3 miesiące), a najdłużej dla jelenia szlachetnego z Karpat, gdzie poroże wymaga 90 dni suszenia, a wycena jelenia rekordowego idzie do weryfikacji krajowej. Ważne: myśliwy nie może pominąć żadnego kroku — trofeum, które nie przeszło przez komisję okręgową, nie ma prawa do medalu CIC, nawet jeśli jego pomiary wskazują na wynik złotomedalowy.
Krok 1: Ocena trofeum przez myśliwego — czy w ogóle ma sens wycena
Pierwszym zadaniem myśliwego jest samodzielna ocena, czy trofeum ma szansę zakwalifikować się do progu brązowego — bo komisja wyceny nie przyjmuje trofeów ewidentnie poniżej progu i myśliwy marnuje własny czas oraz koszty preparacji. Ocena wstępna opiera się na trzech prostych wskaźnikach: długość głównych elementów, wyraźna symetria i ogólna "masywność" trofeum. Dla jelenia szlachetnego próg brązowy to 170 punktów CIC, co w praktyce oznacza poroże 14-tak koronnego o długości tyk minimum 95–100 cm i masie ok. 6,5 kg. Dla sarny — próg 105 punktów, czyli rogi o długości minimum 24 cm, gęsto perlone, z wyraźnymi różami. Dla dzika — szable minimum 20 cm długości i obwód powyżej 11 cm.
Ocena wstępna nie zastępuje wyceny komisyjnej — to tylko filtr, który pozwala odrzucić trofea bez szans medalowych. Myśliwi z wieloletnim stażem robią tę ocenę "na oko" w ciągu minut po odstrzale; początkujący najczęściej proszą kolegę z koła o konsultację albo wykonują prowizoryczne pomiary taśmą krawiecką wkrótce po patroszeniu zwierzęcia. Jeśli trofeum wydaje się "na granicy" progu — warto i tak je przygotować i oddać do wyceny, bo punkty uznaniowe za formę, perlenie i kolor potrafią dodać 3–5 punktów i przeciągnąć trofeum z brązu do srebra.
Na tym etapie myśliwy podejmuje też drugą decyzję: czy preparuje trofeum samodzielnie, czy oddaje je do preparatora. Do wyceny CIC potrzebne jest tylko wygotowane, odtłuszczone i wysuszone poroże lub kły na panelu — nie potrzeba pełnej preparacji taksydermicznej. Koszt samodzielnego przygotowania to kilkadziesiąt złotych (sól, soda, krzyż drewniany, godziny pracy), koszt preparatora — 200–600 zł w zależności od gatunku.
Krok 2: Przygotowanie trofeum — gotowanie, odtłuszczanie, suszenie 60–90 dni
Trofeum przed wyceną musi być wygotowane, odtłuszczone i wysuszone — inaczej komisja odmówi pomiaru, bo wilgotne poroże waży więcej, a wilgotne kły są miękkie i pomiar wprowadza błąd. Cały proces przygotowania trwa od 60 do 90 dni, licząc od dnia odstrzału, i przebiega w trzech fazach.
Pierwsza faza to gotowanie czaszki przez 2–4 godziny w wodzie z dodatkiem sody oczyszczonej (1 łyżka na litr), które pozwala usunąć mięso i błony z kości czołowej. Po gotowaniu czaszkę odcina się piłą do drewna — u jelenia i daniela zostawia się tylko górną partię z tykami (tzw. "krótki panel"), u sarny — pełną czaszkę bez żuchwy, u dzika — same kły wyjęte z panewek. Druga faza to odtłuszczanie w benzynie ekstrakcyjnej lub roztworze amoniaku (7–14 dni), które wyciąga tłuszcz z porowatej struktury rogu i zapobiega późniejszemu żółknięciu.
Trzecia faza — najdłuższa — to suszenie w pomieszczeniu suchym, wietrzonym, o temperaturze pokojowej, które trwa minimum 60 dni dla sarny i dzika oraz minimum 90 dni dla jelenia, daniela i muflona. CIC wymaga tego terminu, ponieważ formuła wyceny zawiera masę poroża — a poroże "świeże" zawiera 5–12% wody, co przy jeleniu oznacza 300–900 g różnicy i 0,6–1,8 punktu CIC. To bywa różnica między brązem a srebrem. Polski Związek Łowiecki rygorystycznie stosuje termin 90 dni dla jelenia — komisja sprawdza datę odstrzału w karcie i odmawia wyceny, jeśli poroże jest młodsze.
| Element | Sarna | Dzik | Jeleń / Daniel / Muflon |
|---|---|---|---|
| Gotowanie | 2–3 h | kły wyjęte na zimno | 3–4 h |
| Odtłuszczanie | 7–10 dni | — | 10–14 dni |
| Suszenie (min.) | 60 dni | 60 dni | 90 dni |
| Preparacja | na panelu lub bez | kły na panelu z aksamitem | czaszka + krótki panel |
Na koniec tej fazy myśliwy powinien mieć trofeum na panelu, odtłuszczone, o stałej wadze (waga nie zmienia się między pomiarami co kilka dni — to dowód, że poroże jest suche). Dopiero teraz można zgłaszać je do wyceny.
Krok 3: Zgłoszenie do koła łowieckiego — kto składa wniosek i do kogo
Wniosek o wycenę trofeum formalnie składa koło łowieckie, a nie sam myśliwy — to kluczowa różnica w stosunku do odznaczeń za zasługi. Myśliwy zgłasza chęć wyceny łowczemu lub prezesowi koła, a zarząd koła na najbliższym posiedzeniu podejmuje uchwałę o skierowaniu trofeum do Komisji Wyceny Trofeów działającej przy Zarządzie Okręgowym PZŁ. Do wniosku zarząd dołącza kartę odstrzału (dowód legalności pozyskania), datę odstrzału (do weryfikacji terminu suszenia) oraz nazwisko myśliwego — zdobywcy.
Koło łowieckie pełni tu trzy funkcje. Po pierwsze — weryfikuje legalność odstrzału (karta, sezon, sezonowy plan odstrzału). Po drugie — potwierdza autentyczność trofeum (że poroże pochodzi z tego konkretnego odstrzału, nie z archiwum ani od innego myśliwego). Po trzecie — transportuje trofeum na posiedzenie komisji, zbierając czasem kilkanaście trofeów z koła na jedną sesję, co jest wygodniejsze niż indywidualne wizyty każdego myśliwego w ZO PZŁ.
Czas oczekiwania na posiedzenie komisji wynosi od 1 do 4 tygodni — zależy od harmonogramu Zarządu Okręgowego. Niektóre okręgi (np. Warszawa, Kraków, Poznań) organizują komisje co miesiąc, inne — co kwartał. Informację o najbliższym terminie łowczy otrzymuje w biurze ZO PZŁ lub na stronie okręgowej.
Warto wiedzieć: jeśli koło łowieckie z jakiegoś powodu nie chce składać wniosku (np. konflikt personalny albo administracyjny), myśliwy ma prawo zgłosić trofeum bezpośrednio do Zarządu Okręgowego PZŁ jako członek Zrzeszenia — wymaga to jednak pisemnego wniosku i dołączenia kopii karty odstrzału poświadczonej przez prezesa koła. To rzadkość, ale procedura istnieje.
Krok 4: Komisja Wyceny Trofeów PZŁ — skład, sprzęt, protokół
Komisja Wyceny Trofeów PZŁ to trzyosobowe gremium specjalistów powołanych przez Zarząd Okręgowy, którzy posiadają certyfikat międzynarodowego sędziego CIC lub krajową licencję wyceny trofeów. Komisja obraduje w sali wyceny wyposażonej w odpowiedni sprzęt pomiarowy — to niemal "laboratorium", gdzie każdy milimetr i każdy gram są rejestrowane w protokole.
Skład komisji
Typowa komisja składa się z przewodniczącego (sędzia międzynarodowy CIC z uprawnieniami do wyceny wszystkich gatunków), sekundanta (drugi sędzia wykonujący niezależne pomiary kontrolne) oraz protokolanta (zapisującego wyniki, często myśliwy-wolontariusz z ZO PZŁ). Przewodniczący i sekundant wykonują pomiary niezależnie, a przy rozbieżności powyżej 1 mm powtarzają pomiar wspólnie, aż uzgodnią wartość. Ta zasada "podwójnego pomiaru" eliminuje błąd pojedynczego sędziego i jest standardem CIC obowiązującym od 1981 roku.
Sprzęt komisji wyceny trofeów
| Narzędzie | Do czego służy | Dokładność |
|---|---|---|
| Suwmiarka analogowa lub elektroniczna | Obwody kłów dzika, szerokość łopat daniela | 0,1 mm |
| Taśma krawiecka stalowa | Długości tyk jelenia, obwody róż, długości rogów sarny | 1 mm |
| Waga elektroniczna precyzyjna | Masa poroża jelenia, daniela, muflona | 1 g |
| Naczynie pomiarowe z wodą | Objętość rogów sarny (metoda wyporu) | 1 cm³ |
| Profilometr / szablony kątowe | Kąty rozstawu tyk, geometria korony | 1° |
| Formularze protokołu CIC | Dokumentacja pomiarów i obliczeń | — |
Komisja pracuje na ujednoliconych formularzach wydanych przez CIC — osobnym dla każdego gatunku. Formularz prowadzi wyceniającego przez wszystkie pomiary w ustalonej kolejności: najpierw długości, potem obwody, potem masa/objętość, a na końcu punkty uznaniowe za formę. Taka kolejność nie jest przypadkowa — zmusza sędziego do zakończenia pomiarów fizycznych, zanim zacznie ocenę subiektywną, co eliminuje "dopasowywanie" pomiarów do wstępnego wrażenia.
Protokół wyceny — co się zapisuje
Protokół wyceny to dokument o mocy urzędowej, który zawiera: identyfikator trofeum (numer wyceny okręgowej), gatunek, nazwisko myśliwego-zdobywcy, datę i miejsce odstrzału, nazwę koła łowieckiego, wszystkie pomiary cząstkowe, obliczenie punktów CIC według formuły gatunkowej, wynik końcowy, przyznany próg medalowy (brąz / srebro / złoto lub bez medalu) oraz podpisy wszystkich członków komisji. Oryginał protokołu trafia do archiwum ZO PZŁ, kopię otrzymuje koło łowieckie, a trzeci egzemplarz — myśliwy.
Czas pracy komisji nad jednym trofeum to 30–60 minut — dla sarny ok. 20 minut, dla dzika 15 minut, dla jelenia 45–60 minut (ze względu na liczbę pomiarów obwodów i punktów uznaniowych za koronę). Na jednej sesji komisja wycenia zazwyczaj 20–40 trofeów.
Krok 5: Weryfikacja wojewódzka i krajowa — kiedy i dlaczego
Nie każde trofeum kończy wycenę na poziomie okręgu. PZŁ przewiduje dwa dodatkowe szczeble weryfikacji: wojewódzki (dla trofeów na granicy progu medalowego — np. jeleń z wynikiem 209,5 pkt przy progu złota 210,0 pkt) oraz krajowy (dla trofeów rekordowych — kandydujących do rekordu Polski lub rekordu okręgowego). Celem weryfikacji jest niezależny, powtórny pomiar przez innych sędziów — eliminuje to ryzyko błędu i ewentualnego konfliktu interesów.
Weryfikacja wojewódzka trwa zazwyczaj 1–3 miesiące — trofeum zostaje fizycznie przetransportowane na sesję komisji wojewódzkiej, gdzie trzech nowych sędziów CIC wykonuje wszystkie pomiary od nowa. Jeśli wynik jest zgodny z wyceną okręgową (tolerancja ok. 1%), protokół zostaje zatwierdzony. Jeśli rozbieżność jest większa, komisja wojewódzka ma decydujący głos.
Weryfikacja krajowa dotyczy tylko rekordów i trwa 3–6 miesięcy, bo wymaga zebrania pełnego gremium sędziów krajowych PZŁ (zazwyczaj dwa razy w roku). Rekordowe poroże po weryfikacji krajowej może być dodatkowo zgłoszone na wystawę CIC — europejską lub światową, gdzie porównuje się je z rekordami z innych krajów.
Warto wiedzieć, że mniej niż 5% trofeów wymaga weryfikacji — większość kończy proces na poziomie komisji okręgowej. Weryfikacja jest dla myśliwego bezpłatna (koszt pokrywa PZŁ), ale wydłuża czas do wręczenia medalu o kilka miesięcy. Jeśli jednak trofeum wchodzi na granicę złota, weryfikacja jest jedynym sposobem, żeby formalnie usunąć wątpliwości.
Krok 6: Wręczenie medalu i dyplomu CIC — uroczystość koła lub okręgu
Wręczenie medalu to ostatni krok procesu — symboliczny, ale formalnie niezbędny. Myśliwy otrzymuje dwa elementy: fizyczny medal CIC (metalowy krążek w kolorze brązu, srebra lub złota, ze znakiem CIC i nazwą gatunku) oraz dyplom — pergaminowy dokument z nazwiskiem zdobywcy, datą i miejscem pozyskania, wynikiem punktowym i pieczęcią ZO PZŁ. Razem stanowią dowód uznania trofeum przez międzynarodowy system CIC.
Wręczenie odbywa się najczęściej podczas corocznego Walnego Zgromadzenia koła łowieckiego (luty–marzec), gdzie zarząd wyczytuje nazwiska wszystkich myśliwych z koła, którzy w minionym sezonie otrzymali medale CIC, i wręcza dyplomy na scenie przy pokazie trofeów. Ceremoniał dekorowania jest ściśle określony: medale przypina się na lewej piersi do myśliwskiego stroju organizacyjnego, a jeśli myśliwy posiada więcej niż jedno odznaczenie — układa je od lewej (najwyższe) do prawej (niższe stopnie). Dekoracji dokonuje Prezes Koła lub wyznaczony przedstawiciel Zarządu — nigdy sam myśliwy ani osoba postronna, bo wręczenie ma charakter oficjalny i formalnie zamyka procedurę przyznania odznaczenia. W większych okręgach organizuje się osobne uroczystości okręgowe — "Noc Św. Huberta" lub "Galę Trofeów" — podczas których wręczane są medale zdobyte przez myśliwych z całego okręgu. Dla wielu myśliwych to najważniejszy moment roku łowieckiego — ważniejszy niż sam strzał, bo dopiero medal formalnie potwierdza wartość trofeum.
Po wręczeniu myśliwy może medal i dyplom powiesić w pokoju myśliwskim wraz z trofeum — to tradycyjne zakończenie cyklu. Część myśliwych zamawia dodatkowo statuetkę pamiątkową w swoim kole (np. statuetkę za trofea myśliwskie wykonaną ze sklejki i akrylu) jako uzupełnienie oficjalnego medalu CIC — tyle że statuetki pamiątkowe to uznanie ze strony kolegów z koła, a medal CIC to uznanie ze strony międzynarodowego systemu wyceny.
Organizacje uczestniczące w procesie — PZŁ i CIC
W polskim procesie przyznawania medali myśliwskich uczestniczą dwie organizacje o zupełnie różnych rolach i kompetencjach. Polski Związek Łowiecki (PZŁ) to krajowe zrzeszenie myśliwych założone w 1923 roku, które w Polsce pełni rolę administratora całego procesu — powołuje komisje wyceny, prowadzi rejestr wyników, organizuje wręczenia i weryfikacje. Pierwszy formalny Regulamin przyznawania medali zasługi łowiectwa został zatwierdzony przez Wydział Wykonawczy PZŁ 11 grudnia 1929 roku — i właśnie ten dzień jest uznawany za datę ustanowienia polskich odznaczeń łowieckich. Najwyższym odznaczeniem w hierarchii PZŁ jest Złom — ceremonialny order nadawany za nadzwyczajne zasługi dla łowiectwa, stojący ponad Złotym Medalem Zasługi Łowieckiej. CIC (Conseil International de la Chasse et de la Conservation du Gibier) to międzynarodowa federacja myśliwska założona w 1930 roku z siedzibą w Budakeszi na Węgrzech, która nie prowadzi bezpośrednio komisji w Polsce, ale dostarcza formuły wyceny (matematyczne wzory per gatunek) i wzór medalu — to one gwarantują, że medal zdobyty w Polsce ma tę samą wartość punktową i tę samą formę graficzną co medal zdobyty w Hiszpanii czy na Węgrzech.
| Organizacja | Rola | Zakres kompetencji |
|---|---|---|
| PZŁ (Polski Związek Łowiecki) | Administrator krajowy | Powołuje komisje wyceny, prowadzi archiwum protokołów, organizuje wręczenia, administruje odznaczeniami za zasługi (odrębny tor) |
| CIC (Conseil International) | Standaryzator międzynarodowy | Ustala formuły wyceny per gatunek, progi medalowe (brąz/srebro/złoto), wzór fizycznego medalu i dyplomu |
| Komisja Wyceny Trofeów PZŁ (okręgowa) | Wykonawca pomiaru | Wycenia trofea myśliwych na poziomie okręgu — pierwsza instancja |
| Komisja wojewódzka / krajowa PZŁ | Weryfikacja | Rozstrzyga sporne wyniki, potwierdza rekordy |
Warto odróżnić dwa równoległe tory odznaczeń myśliwskich w Polsce, które bywają mylone: medale trofealne CIC (nadawane za wynik punktowy trofeum, opisane w tym artykule) oraz odznaczenia za zasługi PZŁ — Brązowy, Srebrny i Złoty Medal Zasługi Łowieckiej oraz Złom, które Kapituła Odznaczeń Łowieckich PZŁ nadaje za staż, etyczną postawę i pracę na rzecz łowiectwa. Drugie nie wymagają żadnego trofeum — są uznaniem dla człowieka, a nie dla zwierzęcia. Tryb wnioskowania jest tu zupełnie inny: wniosek składa koło lub Zarząd Okręgowy do Kapituły, która decyduje o nadaniu na podstawie kryteriów typu "minimum 5 lat członkostwa w PZŁ" (Brązowy Medal Zasługi), "minimum 15 lat i dotychczasowe odznaczenie" (Srebrny) oraz "minimum 25 lat" (Złoty). Pełną listę kryteriów i progów znajdziesz w naszym przewodniku po medalach myśliwskich CIC i PZŁ.
Czas trwania całego procesu — od strzału do dyplomu
Pełny cykl od oddania strzału do wręczenia medalu trwa od 4 do 12 miesięcy, a w przypadku trofeów rekordowych wymagających weryfikacji krajowej — nawet do 18 miesięcy. Ten przedział wynika z sumy czasów poszczególnych kroków i zależy głównie od gatunku oraz terminu odstrzału w ciągu roku łowieckiego.
Najszybszy możliwy scenariusz dotyczy sarny: strzał w maju (początek sezonu kozłów), suszenie 60 dni do końca lipca, zgłoszenie do koła w sierpniu, wycena komisyjna we wrześniu, wręczenie na Walnym Zgromadzeniu w lutym — razem około 9 miesięcy. Najdłuższy — jeleń karpacki na rekord: strzał w październiku, suszenie 90 dni do stycznia, wycena okręgowa w marcu, weryfikacja wojewódzka w czerwcu, weryfikacja krajowa w listopadzie, wręczenie w lutym kolejnego roku — razem 16–18 miesięcy.
| Gatunek | Min. suszenie | Typowy czas do wyceny | Typowy czas do wręczenia |
|---|---|---|---|
| Sarna | 60 dni | 3–4 mies. | 6–9 mies. |
| Dzik | 60 dni | 3–4 mies. | 6–9 mies. |
| Daniel | 90 dni | 4–5 mies. | 8–12 mies. |
| Jeleń szlachetny | 90 dni | 4–5 mies. | 8–12 mies. (do 18 mies. przy rekordzie) |
| Muflon | 90 dni | 4–6 mies. | 8–12 mies. |
Myśliwy nie może przyspieszyć procesu — terminy suszenia są rygorystyczne, a posiedzenia komisji mają własny harmonogram. Może jednak nie opóźniać: oddając trofeum w terminie do koła, pilnując poprawnej preparacji i nie tracąc tygodni na nieformalne "konsultacje". Myśliwi, którzy traktują proces poważnie od dnia strzału, zazwyczaj odbierają medal w pierwszej możliwej turze.
Koszty procesu — co jest bezpłatne, a co płatne
Sam proces wyceny trofeum przez Komisję Wyceny Trofeów PZŁ jest dla członków Zrzeszenia bezpłatny — PZŁ finansuje działanie komisji ze składek członkowskich, więc myśliwy nie płaci za pomiar, protokół, weryfikację wojewódzką ani krajową. Bezpłatne jest także wydanie medalu i dyplomu CIC — koszty pokrywa ZO PZŁ.
Koszty ponosi myśliwy wyłącznie po stronie przygotowania trofeum oraz opcjonalnie preparacji taksydermicznej po wycenie. Preparacja myśliwska (wygotowanie, odtłuszczenie, panel, osadzenie na drewnie) kosztuje zazwyczaj:
| Gatunek | Koszt preparacji (orientacyjnie) |
|---|---|
| Sarna (rogi na panelu) | 150–300 zł |
| Dzik (oręż na panelu z aksamitem) | 200–400 zł |
| Daniel (łopaty na panelu) | 300–500 zł |
| Jeleń szlachetny (korona na panelu) | 400–800 zł |
| Muflon (ślimy na panelu) | 300–600 zł |
Dodatkowo myśliwy może zdecydować się na pełną preparację taksydermiczną (czaszka + część szyi + głowa wypchana) — to koszt 2000–8000 zł i jest to osobny wybór, niepowiązany z wyceną CIC. Komisja wycenia trofeum na zwykłym panelu równie chętnie jak na pełnej preparacji.
Apelacja od decyzji komisji — co zrobić, gdy wynik się nie zgadza
Myśliwy niezadowolony z wyniku wyceny komisji okręgowej ma prawo złożyć wniosek o weryfikację do komisji wojewódzkiej — to formalna ścieżka odwoławcza w systemie PZŁ. Wniosek składa się na piśmie do Zarządu Okręgowego w terminie 30 dni od otrzymania protokołu wyceny. Wniosek musi zawierać uzasadnienie — zazwyczaj wskazanie konkretnego pomiaru, z którym myśliwy się nie zgadza (np. "obwód lewej tyki zmierzono na 13,2 cm, moim zdaniem jest bliżej 13,8 cm").
Komisja wojewódzka rozpatruje wniosek na najbliższym posiedzeniu i wykonuje powtórny, niezależny pomiar — wynik komisji wojewódzkiej jest wiążący. Jeśli myśliwy nadal nie zgadza się z wynikiem, ostatnią instancją jest komisja krajowa PZŁ, ale wchodzi w grę tylko dla trofeów o wyniku wskazującym na rekord kraju. Dla zwykłych medali brązowych, srebrnych i złotych komisja wojewódzka jest końcem drogi.
W praktyce apelacje zdarzają się rzadko — w skali roku kilkanaście na setki wycenianych trofeów w każdym okręgu. Powodem jest to, że komisje okręgowe pracują metodą podwójnego pomiaru i większość błędów wyłapują jeszcze w trakcie sesji. Jeśli jednak myśliwy ma mocne argumenty — warto apelować, bo 1 punkt CIC potrafi zmienić kolor medalu.
Jak przygotować się do zdobycia medalu — praktyczne rady
Myśliwy, który chce świadomie podchodzić do zdobywania medali CIC, powinien robić trzy rzeczy już od pierwszego sezonu. Po pierwsze — nauczyć się progów medalowych dla gatunków, które pozyskuje, i umieć je ocenić "na oko" w ciągu minut po strzale. Po drugie — przygotowywać każde trofeum zgodnie z rygorem CIC (gotowanie, odtłuszczanie, 60–90 dni suszenia), nawet jeśli wstępnie wydaje się, że nie ma szans — bo punkty uznaniowe za formę potrafią dodać kilka punktów i przeciągnąć trofeum nad próg. Po trzecie — zgłaszać każde trofeum do wyceny, a nie tylko te "na pewno medalowe". Wycena jest bezpłatna, a protokół z ujemnym wynikiem też jest pamiątką i dokumentem z polowania.
Dobrą strategią jest dołączenie do koła łowieckiego, które aktywnie uczestniczy w wystawach trofeów i ma wewnętrzną kulturę zgłaszania każdego pozyskanego trofeum. W takich kołach łowczy sam pilnuje terminów suszenia i transportu na komisję — myśliwy nie musi śledzić harmonogramu. Jeśli koło nie ma takiej praktyki, myśliwy musi prowadzić własną ewidencję: data odstrzału, data zakończenia suszenia, najbliższy termin komisji okręgowej.
Dla konkretnych gatunków przygotowaliśmy osobne przewodniki z pełnymi wzorami, pomiarami i przykładami: medal za poroże jelenia szlachetnego, medal za oręż dzika oraz medal za rogi sarny. Pełne kryteria punktacji per gatunek opisaliśmy w artykule o kryteriach przyznawania medali CIC.
Medale zasługi PZŁ — chronologia odznaczeń (5/10/15 lat)
Równolegle do medali trofealnych CIC Polski Związek Łowiecki prowadzi drugi, niezależny tor odznaczeń — Medale Zasługi Łowieckiej, które honorują samego myśliwego za staż i pracę na rzecz łowiectwa. Chronologia tych odznaczeń jest ściśle powiązana z upływem czasu w Zrzeszeniu i dotychczas posiadanymi wyróżnieniami — nie można pominąć etapu ani "przeskoczyć" z brązu od razu do złota. System jest trójstopniowy i kumulatywny: kolejny stopień można otrzymać dopiero po określonym okresie od poprzedniego, a ukoronowaniem całej hierarchii jest Złom za nadzwyczajne zasługi.
| Odznaczenie | Minimalny staż / warunek | Kto nadaje | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Brązowy Medal Zasługi Łowieckiej | minimum 5 lat członkostwa w PZŁ | Kapituła Odznaczeń Łowieckich PZŁ | Pierwsze odznaczenie za zasługi, wejście w hierarchię |
| Srebrny Medal Zasługi Łowieckiej | minimum 5 lat od brązowego (łącznie 10+ lat w PZŁ) | Kapituła Odznaczeń Łowieckich PZŁ | Wymaga wcześniejszego posiadania brązu |
| Złoty Medal Zasługi Łowieckiej | minimum 5 lat od srebrnego (łącznie 15+ lat w PZŁ) | Kapituła Odznaczeń Łowieckich PZŁ | Najwyższy stopień stały — wymaga wcześniejszego srebra |
| Złom | nadzwyczajne zasługi dla łowiectwa | Kapituła Odznaczeń Łowieckich PZŁ | Ceremonialne, najwyższe odznaczenie łowieckie — ponad Złotym Medalem |
Kryteria przyznawania medali zasługi nie sprowadzają się wyłącznie do stażu — Kapituła ocenia całokształt pracy myśliwego. Do najczęściej punktowanych zasług należą: pełnienie funkcji w kole łowieckim (gospodarz łowiska, gospodarz stanicy, łowczy), pełnienie funkcji w zarządzie koła (prezes, skarbnik, sekretarz), wydajna i długotrwała praca w łowiectwie (organizacja polowań zbiorowych, prace gospodarcze, hodowla zwierzyny) oraz zasługi dla PZŁ i instytucji łowieckich (działalność w zarządach okręgowych, wystawach trofeów, edukacji myśliwskiej, publicystyce). Sam staż członkowski jest więc warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym — bez udokumentowanego wkładu w koło lub Zrzeszenie Kapituła nie nada nawet brązu.
Złom jako odznaczenie nadzwyczajne nie ma ustalonego "progu czasowego" i bywa nadawany myśliwym z dziesiątkami lat stażu za wybitne osiągnięcia — wieloletnią pracę nad hodowlą gatunków rzadkich, autorstwo istotnych publikacji łowieckich, zasługi dla ochrony środowiska lub długoletnie kierownictwo w strukturach PZŁ. W praktyce Złom otrzymuje w Polsce kilkudziesięciu myśliwych rocznie — to odznaczenie elitarne, honorowane przez całe Zrzeszenie.
Co dokładnie dostaję podczas wręczenia medalu?
Myśliwy otrzymuje dwa elementy: fizyczny medal CIC — metalowy krążek w kolorze brązu, srebra lub złota z oznakowaniem gatunku oraz dyplom — pergaminowy dokument z nazwiskiem zdobywcy, datą i miejscem odstrzału, nazwą koła łowieckiego, wynikiem punktowym i pieczęcią ZO PZŁ oraz podpisami członków komisji. Oba dokumenty są oficjalnym potwierdzeniem medalu i uznawane w całym systemie CIC na świecie.
Pełna oferta pamiątkowych medali myśliwskich dla kół łowieckich (Król Polowania, Vicekról, pokot) wykonywanych ze sklejki brzozowej i akrylu satynowego dostępna jest w sklepie Król Polowania — produkujemy je od 2011 roku jako uzupełnienie oficjalnych medali CIC, dla kół, które chcą honorować własnych myśliwych tradycją koła.
O autorze: Artykuł edukacyjny przygotowany przez redakcję krolpolowania.pl — producent spersonalizowanych medali myśliwskich pamiątkowych od 2011 roku w Słupsku. Nie produkujemy medali odznaczeniowych CIC/PZŁ — tylko medale pamiątkowe (Król Polowania, Vicekról, Pudlarzy) dla kół łowieckich. Darmowa dostawa od 400 zł. Kontakt: 531 577 677.
